مدرسه احکام
شخصى فاقد زمین و مسکن مدتى را در منطقه اى با دهقانى و رعیتى روزگار می گذراند و با ضمانت شخصى که ملک و زمین دارد، براى عسکرى و سربازى ثبت نام می کند و متعهد می شود که به مدت دو سال سربازى کند.قبل از اینکه, حکومت وى را براى عسکرى جلب کند، مفقود می شود و صاحب ملک و زمین خسارات مالى زیادى را از سوى حکومت متحمل می گردد.وقتى که آن، شخص پیدا می شود، صاحب زمین می تواند خسارات مالى خود را از او بگیرد؟
نمی تواند بگیرد، مگر اینکه شخص فاقد زمین شخص مالک زمین را ضامن براى حکومت قرار داده باشد در این صورت خسارت را ضامن است.
اگر بچه اى سه چهارساله اى خرمن، گندم یا هیزم کسى را بسوزاند.تاوان آن بر عاقله است یا ولى بچه؟
اسحاق بن عمار بطریق موثق از على (علیه السلام) نقل می کند که : ((عمد الصبیان خطا یحمل على العاقله )) یعنى کارعمدى اطفال حکم خطا را دارد وبر عهدة عاقله می باشد.
اگر بچه اى نابالغى حیوانى را بکشد یا وطى کند، آیا خسارت حیوان بر ولى بچه است یا برعاقله؟(عاقله یعنى خویشاوندان نزدیک پدرى جانى مانند برادران، عموها و عموزاده ها)
خسارت بر عاقله است (خویشاوندان نزدیک پدرى جانى مانند برا درا ن، عموها و عموزاده ها.
اگر سگ صاحب خانه، مسافر یا یکى از همسایگانش را گاز بگیرد و مجروح کند و یاکشته شود، آیا صاحب سگ ضامن است؟
اگر با اذن صاحب خانه وارد شده باشد، صاحب سگ (که صاحب خانه نیز هست ) ضامن است واگربدون اذن وارد شده باشد ضامن نیست و اما اگر در بیرون منزل گاز بگیرد.چنانچه در روز باشد صاحب سگ ضامن است و اگر در شب باشد ضامن نیست.
اگر کسى پولى یا جنسى را نزد دیگرى ودیعه بگذارد و این پول و یا جنس را دزد ببرد.آیا شخص امین ودیعى ضامن است؟
اگر ودیعى درحفظ ودیعه و امانت افراط و تفریط نکرده باشد ضامن نیست، مانند اینکه در نگهداری مال امانتى دقت و احتیاط لازم را کرده باشد و در جاى مناسبى نگهداشته باشد.اما دزدان مسلح بیایند و دست و پای او را ببندند و قدرت دفاع را از او سلب نمایند و مال را ببرند.
